Saa moja jioni, darasa la Kidato cha Pili B halikufanana tena na mahali pa kusoma. Meza zilikuwa zimebebwa na kuwekwa kandokando, viti vikapangwa nyuma ya ubao, halafu magodoro yakaanza kuingia moja baada ya jingine. Kila godoro lilikuwa na karatasi ndogo iliyobandikwa pembeni: jina la mwanafunzi, namba ya kitanda cha awali, na eneo jipya alilopewa.
Zawadi alisimama mlangoni akiwa na clipboard mkononi. Alikuwa amechoka tangu asubuhi, lakini alijua uchovu haukuwa ruhusa ya kufanya mambo kwa fujo. Ukumbi wa muda ulikuwa lazima upunguze idadi ya wanafunzi usiku huo, na mpango wa saa sabini na mbili uliokuwa umetolewa na uongozi ulikuwa umeanza kwa kazi ngumu kuliko sentensi zake safi za kwenye karatasi.
“Wanafunzi wa bluu wanaenda hapa. Wanafunzi wa kijani darasa la mbele,” alisema Ruth, akiinua ramani ya karatasi.
Hana akatazama alama za rangi kwenye mikono yao. “Kwa nini sisi hatukuchagua wenyewe?”
Mwanafunzi mwingine, Sheila, akajibu kabla ya Zawadi. “Labda wanataka tugawanyike bila kuuliza maswali.”
Zawadi akashusha clipboard. “Hapana. Mpango huu umetengenezwa kwa idadi na madarasa yaliyo wazi. Lakini kama kuna sababu ya msingi ya kutaka kubaki na mtu fulani—afya, hofu, au hali nyingine—mniambie. Hatutafanya hili kama kuhamisha masanduku.”
Maneno hayo yalibadilisha hali ya chumba. Mikono kadhaa ikainuka. Mwanafunzi mmoja alihitaji kulala karibu na rafiki aliyekuwa akimsaidia kutumia inhaler usiku. Wawili waliogopa kutenganishwa kwa sababu walikuwa wametoka shule moja ya msingi na hawakumjua mtu mwingine. Mwingine hakutaka kulala karibu na mlango kwa sababu kelele zilimzuia kupata usingizi.
Ruth alimwangalia Zawadi. “Tukifungua kila ombi, tutamaliza saa sita.”
“Basi tutamaliza saa sita,” Zawadi akasema. “Lakini tutakuwa na mpangilio ambao tunaweza kuueleza.”
Walitumia dakika arobaini kubadilisha roster. Hawakukubali kila ombi, lakini kila jibu lilikuwa na sababu. Zawadi aliona tofauti kubwa kati ya kusema *hii ndiyo nafasi yako* na kusema *hii ndiyo sababu tumekuweka hapa*. Kwa wanafunzi waliokuwa tayari wamehisi miili yao imebanwa ndani ya ukumbi, hata sentensi moja ya maelezo ilikuwa aina ya nafasi.
Muriithi aliingia akiwa na simu mkononi. “Madarasa mawili tu ndiyo yameidhinishwa. Ya tatu lazima ibaki tayari kwa masomo ya kesho.”
Ruth akamwonyesha hesabu. “Tukitumia mawili, kila darasa litakuwa na watu wengi sana tena.”
“Si kama ukumbi.”
“Lakini bado zaidi ya tulivyokubaliana.”
Muriithi akatoa pumzi ndefu. “Hatuwezi kusimamisha shule yote kwa sababu ya tatizo la bweni.”
Zawadi akamgeukia. “Na hatuwezi kutatua tatizo la bweni kwa kutengeneza tatizo jingine usiku.”
Kwa sekunde chache hakuna aliyesema kitu. Muriithi alimtazama kana kwamba alitaka kumkumbusha kwamba bado alikuwa mwalimu mpya. Kisha akasema, “Darasa la tatu litumike usiku huu tu. Kesho asubuhi lazima lirudi katika matumizi ya kawaida.”
“Tutalihamisha kabla ya saa kumi na mbili,” Zawadi akasema.
Mchakato ukaendelea. Magodoro yakapangwa kwa nafasi zilizo wazi, si mistari mikali iliyobanana. Njia za kutoka zikawekwa wazi. Tape ya bluu ikaonyesha mpaka ambao hakuna begi wala sanduku lililoruhusiwa kuvuka. Ruth alibandika checklist mpya pembeni ya mlango: idadi ya watu, njia ya kutoka, taa ya dharura, extinguisher, orodha ya majina.
Saa nne na nusu, watoto wengi walikuwa wamekaa kwenye magodoro yao mapya wakiongea kwa sauti ndogo. Kulikuwa na malalamiko, lakini kulikuwa pia na hali ya kwanza ya utulivu ambao haukulazimishwa.
Hana alisimama karibu na ubao wa darasa akisaidia msichana mwingine kukunja blanketi.
“Unaona tofauti?” Zawadi akamuuliza.
Hana akatazama nafasi kati ya magodoro. “Ndiyo. Lakini bado ni darasa, si bweni.”
“Ni kweli.”
“Na hii ni ya muda?”
“Ndiyo. Na safari hii tuna tarehe, checklist, na mpango unaoonekana.”
Hana akatikisa kichwa. “Hiyo ndiyo tofauti.”
Zawadi hakupata nafasi ya kujibu. Mlango wa darasa la mbele ulifunguliwa kwa nguvu. Mwanafunzi mmoja aliingia akihema.
“Mwalimu, tuna tatizo.”
Ruth akasimama mara moja. “Tatizo gani?”
“Hatumwoni Amina.”
Zawadi akatazama clipboard yake. “Amina Otieno?”
“Ndio.”
“Alikuwa kwenye kundi la kijani.”
“Alikuwa. Lakini godoro lake liko pale. Begi lake pia. Yeye hayupo.”
Muriithi, ambaye alikuwa ameanza kuondoka, akageuka haraka. “Angalia vyooni.”
“Tumeangalia.”
“Dining hall?”
“Tulikuwa wote huko.”
Zawadi akachukua kalamu na kuzungushia jina la Amina. Alihisi mapigo ya moyo yakiongezeka, lakini alijizuia kutoa amri kumi kwa wakati mmoja.
“Ruth, baki na wanafunzi hapa. Hakikisha hakuna mwingine anayetoka bila kuandikwa. Muriithi, naomba security waangalie geti na perimeter. Mimi na Hana tutapitia route kutoka ukumbi wa zamani hadi hapa.”
Muriithi akakunja uso. “Kwa nini Hana?”
“Kwa sababu wanafunzi wanajua mahali wenzao huenda wanapohitaji kujitenga. Sisi watu wazima tunaweza kutafuta sehemu sahihi na kukosa mtu.”
Hana tayari alikuwa amevaa viatu.
Walipotoka kwenye darasa, upepo wa usiku ulipiga corridor yenye mwanga hafifu. Zawadi akapitia kichwani kila hatua ya relocation: ukumbi, dining hall, madarasa, vyoo, store ya vifaa. Alijilaumu kwa sekunde moja—labda walikuwa wamejikita sana kwenye mistari, idadi, checklist na chaguo za kulala kiasi cha kutoona mtu mmoja akitoweka.
Hana akasimama ghafla karibu na ngazi zinazoshuka kuelekea uwanja wa nyuma.
“Amina hapendi kelele,” alisema. “Alipokuwa ukumbini, alikuwa anaenda sehemu ya bustani nyuma ya chapel wakati watu walikuwa wengi.”
“Umeshawahi kwenda naye?”
“Mara moja.”
Zawadi akawasha tochi ya simu. “Tuende.”
Walipita njia nyembamba kati ya maabara na chapel. Mbele yao, taa ya security ilipita kwenye ukuta, kisha ikatoweka. Zawadi aliita jina la Amina mara mbili bila jibu.
Walipofika kwenye kona ya bustani, Hana akanyoosha mkono.
“Kuna mtu pale.”
Kwenye benchi chini ya mti, kulikuwa na kivuli kidogo kimekunja magoti kifuani. Zawadi akaharakisha hatua, lakini kabla hajamfikia, Hana akamnong’oneza:
“Usimkaripie. Kwanza muulize kwa nini hakutaka kurudi.”
---